Aile hukuku, boşanmadan ibaret değildir.
Velayetin değiştirilmesi, vesayet, evlat edinme, soybağı ve koruma tedbirleri; çoğu zaman boşanma davasından bağımsız açılan, kendi usulü ve kendi süreleri olan dosyalardır.
Büromuz bu dosyaları Bursa Aile Mahkemeleri'nde takip eder. Boşanma süreci ile ilgili ayrıntılar için Bursa boşanma avukatı sayfamıza bakabilirsiniz; aile içi şiddet iddiasının ceza boyutu için Bursa ceza avukatı sayfamız ilgilidir.
Şiddete uğrayan ya da şiddete uğrama tehlikesi bulunan kişiler için koruyucu ve önleyici tedbir kararı istenebilir. Başvuru; kolluğa, Cumhuriyet başsavcılığına, mülki amire ya da doğrudan aile mahkemesine yapılabilir. Karar için delil ya da belge sunulması şart değildir; beyan esas alınarak gecikmeksizin karar verilebilir.
Tedbir kararına aykırı davranış zorlama hapsi sonucunu doğurur. Karar alındıktan sonra ihlallerin tutanakla kayıt altına alınması, sonraki aşama için belirleyicidir.
Velayet, boşanma kararıyla kalıcı biçimde sabitlenmez. Çocuğun menfaati gerektiriyorsa velayetin değiştirilmesi istenebilir: ebeveynin bakım yükümlülüğünü yerine getirmemesi, çocuğun eğitim ve sağlığının ihmal edilmesi, ortamın çocuk için elverişsiz hâle gelmesi gibi durumlar bu davanın konusudur.
Mahkeme uzman incelemesi yaptırır ve idrak çağındaki çocuğun görüşünü alır. Kişisel ilişkinin (görüşme günlerinin) yeniden düzenlenmesi de ayrıca istenebilir.
Evlilik dışı doğan çocukla baba arasındaki soybağı, tanıma ya da babalık hükmüyle kurulur. Tanıma; nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvuru, resmî senet ya da vasiyetname yoluyla yapılır (TMK m.295). Baba tanımıyorsa, ana veya çocuk babalık davası açabilir (TMK m.301).
Soybağının reddi davası ise kocanın, doğumu ve baba olmadığını öğrendiği tarihten itibaren bir yıl, her hâlde doğumdan itibaren beş yıl içinde açılmasını gerektirir (TMK m.289). Süreler hak düşürücüdür.
Küçüğün evlat edinilmesi için, evlat edinenin en az bir yıl süreyle bakmış ve eğitmiş olması ve evlat edinmenin küçüğün yararına olması aranır (TMK m.305). Evli kişiler kural olarak birlikte evlat edinebilir; eşin çocuğunu evlat edinmede ayrı koşullar uygulanır. Erginlerin evlat edinilmesi de kanunda ayrıca düzenlenmiştir.
Akıl hastalığı, akıl zayıflığı, ağır hastalık ya da yaşlılık nedeniyle işlerini kendisi göremeyen erginler için vesayet ya da kayyımlık istenebilir (TMK m.405 ve devamı). Talep, kişinin yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine yapılır ve sağlık kurulu raporu alınır.
Vasi ya da kayyım atanması, kişinin mal varlığı üzerindeki işlemlerin denetim altına alınmasını sağlar; bu, yaşlı istismarının önlenmesinde de işlevseldir.
Eşlerden biri, diğerinin açık rızası olmadıkça aile konutuyla ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez ya da üzerindeki hakları sınırlayamaz (TMK m.194). Tapu kaydına aile konutu şerhi konulması, konutun habersiz devredilmesini önleyen en pratik korumadır ve tapu müdürlüğüne başvuruyla yapılabilir.
Nişanlılık evlenmeye zorlamak için dava hakkı vermez; ancak haklı sebep olmaksızın nişanın bozulması hâlinde dürüstlük kuralına uygun yapılan harcamalar için maddi, kişilik hakkı zedelenmişse manevi tazminat istenebilir (TMK m.120-121). Alışılmışın dışındaki hediyeler geri istenebilir (TMK m.122). Bu haklar, nişanlılığın sona ermesinden itibaren bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK m.123).
Bursa aile avukatı olarak takip ettiğimiz dosyalar, merkez ilçelerde Osmangazi'deki Bursa Adalet Sarayı'nda bulunan aile mahkemelerinde görülür. Velayetin değiştirilmesi, kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi, soybağı ve evlat edinme talepleri bu mahkemelerin görev alanındadır.
Koruma tedbiri başvurusu için mahkemeye gitmeyi beklemek gerekmez: başvuru en yakın kolluk birimine, Cumhuriyet başsavcılığına ya da mülki amire de yapılabilir. Bursa'da Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi, tedbir kararının uygulanması ve barınma desteği bakımından süreçte yer alır.
Vesayet ve kayyım talepleri ise aile mahkemesinde değil, ilgilinin yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesinde görülür. Yaşlı yakını için vesayet düşünen ailelerin bu ayrımı bilmesi, başvurunun doğru mahkemeye yapılmasını sağlar.
İlgili sayfalar
Şiddet ya da tehdit altındaysanız beyanınız esas alınarak gecikmeksizin karar verilebilir. Vakit kaybetmeden ulaşın.
Aile hukuku dosyalarında sık sorulanlar.
Hayır. 6284 sayılı Kanun kapsamında delil ya da belge sunulması şart değildir; beyan esas alınarak gecikmeksizin tedbir kararı verilebilir. Karara aykırı davranış zorlama hapsi sonucunu doğurur.
Evet. Çocuğun menfaati gerektiriyorsa velayetin değiştirilmesi davası açılabilir. Mahkeme uzman incelemesi yaptırır ve idrak çağındaki çocuğun görüşünü alır.
Ana veya çocuk açabilir (TMK m.301). Dava, babaya; baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılır. DNA incelemesi bu dosyalarda belirleyici delildir.
Aile konutu söz konusuysa hayır; diğer eşin açık rızası gerekir (TMK m.194). Tapuya aile konutu şerhi konulması bu korumayı üçüncü kişilere karşı da görünür kılar.
Yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine başvurulur ve sağlık kurulu raporu alınır. Koşulları varsa vasi ya da belirli işler için kayyım atanır.
Alışılmışın dışındaki hediyeler geri istenebilir (TMK m.122). Bu haklar nişanlılığın sona ermesinden itibaren bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK m.123).
