İşçilik alacaklarında en sık kaybedilen şey süredir.
İşe iade için fesih bildiriminden itibaren bir ay, arabuluculuk sonrası dava için iki hafta. Bu süreler kaçırıldığında talebin haklılığı sonucu değiştirmez.
Büromuz hem işçi hem işveren tarafında; kıdem ve ihbar tazminatı, işe iade, fazla mesai ve yıllık izin alacakları, hizmet tespiti ve iş kazası dosyalarını takip eder. Bursa'nın sanayi yoğun yapısı nedeniyle iş uyuşmazlıkları düzenli çalışma başlığımızdır.
İş sözleşmesinin feshi, dayandığı sebebe göre farklı sonuçlar doğurur. İşveren; işçinin yetersizliğinden, davranışlarından ya da işletmenin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. Haklı nedenle derhal fesihte ise sebebin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık gibi ağır bir hâl olması gerekir (İş K. m.25).
Fesih bildiriminin yazılı yapılması ve sebebinin açık ve kesin biçimde belirtilmesi zorunludur. Uygulamada davaların önemli bir kısmı, sebebin sonradan değiştirilmesi ya da savunma alınmaması nedeniyle işveren aleyhine sonuçlanır.
İstifa dilekçesi imzalamadan önce mutlaka değerlendirme yaptırın. "Kendi isteğiyle ayrıldı" kaydı, kıdem ve ihbar tazminatı talebini büyük ölçüde zorlaştırır.
Kıdem tazminatı için en az bir yıllık çalışma ve kanunda sayılan fesih hâllerinden birinin bulunması gerekir. Her tam yıl için otuz günlük giydirilmiş brüt ücret tutarında ödenir; yıldan artan süreler oranlanır.
İhbar tazminatı, bildirim sürelerine uyulmadan yapılan fesihlerde gündeme gelir (İş K. m.17):
| Çalışma süresi | Bildirim süresi |
|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta |
| 6 ay – 1,5 yıl | 4 hafta |
| 1,5 – 3 yıl | 6 hafta |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta |
Haklı nedenle derhal fesihte ihbar tazminatı doğmaz; işçinin haklı nedenle feshinde ise kıdem tazminatı talep edilebilir.
İşe iade talebinde bulunabilmek için işyerinde otuz veya daha fazla işçi çalışması, işçinin en az altı aylık kıdeminin bulunması ve belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışıyor olması gerekir (İş K. m.18).
Haftalık çalışma süresi kural olarak kırk beş saattir; bunu aşan çalışmalar fazla çalışma sayılır ve her saat için normal saat ücretinin yüzde elli fazlası ödenir (İş K. m.41). Fazla çalışma süresi yılda iki yüz yetmiş saati geçemez.
Yıllık ücretli izin süreleri kıdeme göre on dört, yirmi ve yirmi altı gün olarak belirlenmiştir (İş K. m.53). Kullandırılmayan izinler iş sözleşmesi sona erdiğinde ücrete dönüşür; izin hakkından iş ilişkisi devam ederken vazgeçilemez.
İspatta puantaj kayıtları, giriş-çıkış kayıtları, tanık beyanları ve ücret bordroları esas alınır. İmzalı bordroda fazla mesai tahakkuku varsa, aksi ancak yazılı belgeyle ispatlanabilir.
Sigortasız çalıştırılan ya da gerçek ücreti düşük gösterilen işçi, çalışmasının tespiti için dava açabilir. Dava işveren ve Sosyal Güvenlik Kurumu'na karşı açılır; Kurum davada taraf olarak yer alır. Kayıtlarda görünmeyen çalışma dönemleri bakımından tanık beyanı ve işyeri kayıtları birlikte değerlendirilir.
İş kazasından doğan tazminat talepleri için tazminat hukuku sayfamıza bakabilirsiniz. Olayın ceza boyutu varsa süreç Bursa ceza avukatı tarafıyla birlikte yürütülür.
İşçi ve işveren alacakları ile işe iade talepleri bakımından arabulucuya başvuru dava şartıdır; bu adım atlanırsa dava usulden reddedilir. İş kazası veya meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat davaları ile bunlarla ilgili rücu davaları bu zorunluluğun dışındadır.
Kıdem, ihbar, yıllık izin ve fazla mesai gibi alacaklarda zamanaşımı beş yıldır. Süreler fesih tarihinden işlemeye başlar; bu nedenle fesihten sonra beklemek doğrudan hak kaybı riski taşır.
İşveren tarafında verdiğimiz destek, dava sonrası savunmadan çok öncesine yöneliktir: iş sözleşmesi ve yönetmeliklerin hazırlanması, disiplin sürecinin ve savunma alma usulünün kurulması, fesih bildiriminin hukuka uygun düzenlenmesi, ibraname ve ödeme belgelerinin denetlenmesi.
İş hukuku uyuşmazlıklarının çoğu, feshin kendisinden değil fesih usulündeki eksiklikten doğar. Bu nedenle sürecin baştan doğru kurulması, sonradan ödenecek tazminattan çok daha ekonomiktir.
Bursa iş hukuku avukatı arayışının arkasında çoğu zaman şehrin sanayi yapısı vardır. Demirtaş (DOSAB), Nilüfer, Hasanağa ve İnegöl organize sanayi bölgelerindeki otomotiv yan sanayi, tekstil ve mobilya işletmeleri; vardiyalı çalışma, fazla mesai, alt işveren ilişkisi ve toplu fesih gibi başlıklarda düzenli olarak uyuşmazlık üretir.
Bu dosyalarda tartışma çoğu zaman feshin kendisinden değil, fesih usulünden çıkar: yazılı bildirim yapılmaması, savunma alınmaması ya da fesih sebebinin sonradan değiştirilmesi. Mevsimlik ve kampanya dönemine bağlı çalışmanın yaygın olduğu işletmelerde ise hizmet tespiti ve gerçek ücretin ispatı öne çıkar.
Dava açılmadan önce arabulucuya başvuru dava şartıdır; başvuru Bursa Adliyesi bünyesindeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Anlaşmazlıkla sonuçlanması hâlinde dava, merkez ilçeler için Osmangazi'deki Bursa Adalet Sarayı'nda bulunan iş mahkemelerinde görülür. İş kazasından doğan tazminat talepleri ise arabuluculuk şartının dışındadır.
İlgili sayfalar
İşe iade için arabulucuya başvuru süresi fesih bildiriminden itibaren bir ay. Değerlendirmeyi geciktirmeyin.
İş hukuku dosyalarında sık sorulanlar.
Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmanız gerekir. Arabuluculuk anlaşmazlıkla sonuçlanırsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde dava açılmalıdır.
Kural olarak hayır. Ancak ücretin ödenmemesi, sigortasız çalıştırılma veya iş koşullarında esaslı değişiklik gibi haklı nedenlerle yapılan fesihte kıdem tazminatı talep edilebilir. Bu nedenle istifa dilekçesinin içeriği belirleyicidir.
Puantaj ve giriş-çıkış kayıtları, tanık beyanları ve bordrolar değerlendirilir. İmzalı bordroda fazla mesai tahakkuku varsa aksi ancak yazılı belgeyle ispatlanabilir.
Kıdem, ihbar, yıllık izin ve fazla mesai alacaklarında zamanaşımı beş yıldır ve süre kural olarak fesih tarihinden işlemeye başlar.
İşçi ve işveren alacakları ile işe iade taleplerinde arabulucuya başvuru dava şartıdır. İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat davaları bu zorunluluğun dışındadır.
Hizmet tespiti davası açılabilir. Dava işveren ve Sosyal Güvenlik Kurumu'na karşı açılır; işyeri kayıtları ve tanık beyanları birlikte değerlendirilir.
