İşe İade Davası: Şartlar, Arabuluculuk, 1 Aylık Süre ve Boşta Geçen Süre Ücreti

İşten çıkarıldınız ve fesih yazısında tek satırlık bir gerekçe var. Akla gelen ilk soru şudur: bu fesih geçerli mi? Cevabı belirleyen şey gerekçenin kendisi kadar, sizin takviminizdir. İşe iade davası iki ayrı süreye bağlıdır ve ikisinden biri kaçarsa dosya daha açılmadan kapanır. Bu rehber süreci aşama aşama, fıkra numaralarıyla anlatır.

İşe İade Davası Nedir?

İşe iade davası, iş güvencesi kapsamındaki işçinin geçersiz feshe karşı açtığı davadır. Resmî adı feshin geçersizliği ve işe iade davasıdır. Dayanağı 4857 sayılı İş Kanunu‘nun 18 ile 21. maddeleridir.

• Amaç: Feshin geçersizliğinin tespiti ve işçinin işine dönmesi.
• Kapsam: Yalnızca iş güvencesi kapsamındaki işçiler açabilir.
• Ön şart: Arabuluculuk dava şartıdır. Başvurulmadan açılan dava usulden reddedilir.
• Görevli mahkeme: İş mahkemesi. Bursa’da açılan davalar Bursa İş Mahkemelerinde görülür.
• Yetkili mahkeme: Davalının dava tarihindeki yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer mahkemesi.
• Kanun yolu: İstinaf var, temyiz yok. Bölge adliye mahkemesi kararı kesindir.

İşe İade Davasının Dört Şartı

Şartlar birlikte aranır. Biri eksikse dava reddedilir ve işçi alacak davasına yönelir.

• Belirsiz süreli iş sözleşmesi. Belirli süreli sözleşmeyle çalışan işçi kural olarak bu davayı açamaz.
• En az altı aylık kıdem. Kıdem hesabında kanunun çalışma süresinden saydığı hâller dikkate alınır.
• Yer altı işlerinde istisna. Yer altı işlerinde çalışan işçilerde altı aylık kıdem şartı aranmaz.
• Otuz veya daha fazla işçi. Sayı, fesih bildiriminin yapıldığı tarihe göre belirlenir.
• Geçerli sebebe dayanmayan fesih. İşveren feshi geçerli bir sebebe dayandırmak zorundadır.
• İşveren vekili olmamak. Kanunda sayılan iki işveren vekili grubu bu kapsamın dışındadır.

30 İşçi Nasıl Sayılır?

Bu sayı davanın kaderini belirler. Hesapta sık hata yapılır.

• Ölçüt tarih: Fesih bildiriminin yapıldığı tarihteki işçi sayısı esas alınır.
• Birden fazla işyeri: İşverenin aynı işkolunda birden fazla işyeri varsa sayı, bu işyerlerindeki toplam işçi sayısına göre belirlenir.
• Dahil olanlar: Kısmi süreli ve belirli süreli sözleşmeyle çalışanlar ile işveren vekilleri sayıya dahildir.
• Hariç olanlar: Çırak ve stajyerler sayıya dahil edilmez.
• Alt işveren işçisi: Kural olarak asıl işverenin sayısına dahil edilmez. Muvazaa tespit edilirse durum değişir.
• Sözleşmeyle vazgeçme: Taraflar işçi lehine otuz işçi şartından sözleşmeyle vazgeçebilir.

Geçerli Sebep ve Fesih Usulü

Geçerli sebep ile haklı sebep farklıdır. Yargılama, geçerli sebep tartışması üzerinden yürür.

• Üç geçerli sebep grubu: İşçinin yeterliliği, işçinin davranışları ve işletmenin, işyerinin veya işin gerekleri.
• Fesih yazılı olmalıdır. Sebep açık ve kesin biçimde belirtilmelidir.
• Savunma alınmalıdır. Davranış veya verimle ilgili fesihte işçinin savunması alınmadan fesih yapılamaz.
• İstisna: Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle yapılan derhal fesihte savunma şartı aranmaz.
• Son çare ilkesi: İşletme gereklerine dayalı fesihte, feshin kaçınılmaz olduğu ve başka önlemlerin yetersiz kaldığı gösterilmelidir.
• Geçerli sayılmayan sebepler: Sendika üyeliği, işçi temsilciliği, analık izni ve hastalık nedeniyle devamsızlık gibi hâller fesih için geçerli sebep oluşturmaz.

İşverenin haklı fesih iddiası suç isnadı içeriyorsa süreç ceza boyutuna taşınabilir. Bu durumda güveni kötüye kullanma suçu ve hırsızlık suçu yazılarımız yol gösterir.

İşe İade Davası Süreleri

Süreler hak düşürücüdür. Aşağıdaki tablo tüm aşamaları tek yerde toplar.

Arabulucuya başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez.

Arabuluculuk Aşaması

Süreç arabuluculukla başlar. Bu aşamada yapılan hata dosyayı daha açılmadan bitirebilir.

1. Süreyi hesaplayınFesih bildiriminin size tebliğ edildiği tarihi not edin. Bir aylık süre bu tarihten işler.
2. Başvuruyu yapınBaşvuru adliyedeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Bursa’da başvuru Bursa Adliyesi arabuluculuk bürosu üzerinden yürür.
3. Toplantıya katılınİlk toplantıya mazeretsiz katılmayan taraf, davayı kazansa bile yargılama giderinin tamamından ve vekâlet ücretinin yarısından sorumlu olur.
4. Anlaşırsanız üç unsuru yazdırınİşe başlatma tarihi, boşta geçen süre ücretinin parasal miktarı ve işe başlatılmama hâlindeki tazminatın parasal miktarı tutanakta yer almalıdır. Aksi hâlde anlaşma sağlanamamış sayılır.
5. Anlaşamazsanız tutanağı alınSon tutanağın aslını veya onaylı örneğini alın. İki haftalık dava süresi bu tarihten işler.
6. Tutanağı dilekçeye ekleyinEklenmezse mahkeme bir haftalık kesin süre verir. Sunulmazsa dava usulden reddedilir.

Alt İşveren İşçisinde Değişen Kural

Bu başlık, internetteki pek çok kaynağın hâlâ yanlış bilgi verdiği noktadır.

• Eski kural: Asıl işveren ile alt işveren ilişkisi varsa, işe iade talebiyle arabulucuya başvurulduğunda anlaşmanın gerçekleşmesi için işverenlerin görüşmelere birlikte katılması ve iradelerinin birbirine uygun olması aranıyordu.
• Ne oldu: Anayasa Mahkemesi bu kuralı iptal etti. İptal kararı 17 Ekim 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı.
• Pratik sonuç: Taşeron işçisi artık anlaşmanın her iki işverenin birlikte katılımına bağlı olduğu kuralıyla karşılaşmaz.
• Dikkat: Husumetin kime yöneltileceği ayrı bir konudur. Muvazaa iddiası varsa asıl işverene de husumet yöneltilmesi gerekebilir.
• Güncellik kontrolü: Ekim 2025’ten önce yazılmış kaynaklar bu kuralı hâlâ yürürlükteymiş gibi anlatıyor. Okuduğunuz içeriğin tarihine bakın.

Yargılama ve İspat Yükü

• İspat yükü: Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü işverendedir.
• İşçinin iddiası: İşçi feshin başka bir sebebe dayandığını ileri sürerse bunu ispat yükü işçiye geçer.
• Yargılama usulü: İş mahkemelerinde basit yargılama usulü uygulanır. Dava ivedilikle sonuçlandırılır.
• Deliller: Fesih bildirimi, savunma yazısı, bordrolar, tutanaklar, işyeri kayıtları, tanık beyanları ve varsa kamera görüntüleri.
• Sosyal Güvenlik kayıtları: İşçi sayısının tespiti ve çıkış kodunun değerlendirilmesi bakımından önemlidir.
• Vekâlet ücreti: Arabuluculuğun ilk toplantısına mazeretsiz katılmayan taraf için ayrı bir gider rejimi uygulanır.

Dava Kazanılırsa Ne Olur?

Mahkeme işçiyi doğrudan işe iade etmez. Feshin geçersizliğini tespit eder ve iki parasal kalemi belirler.

• Boşta geçen süre ücreti: Kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için en çok dört aya kadar doğmuş ücret ve diğer haklar.
• İşe başlatmama tazminatı: En az dört, en çok sekiz aylık ücret. Miktarı mahkeme bu aralıkta takdir eder.
• Parasal belirleme: Her iki kalem dava tarihindeki ücret esas alınarak parasal olarak belirlenir.
• Kıdem ve ihbar: İşe başlatılmama hâlinde sözleşme bir aylık sürenin sonunda feshedilmiş sayılır. Tazminatlar bu tarihe göre hesaplanır ve önceden ödenen tutar mahsup edilir.
• Sözleşmeyle değiştirilemez: Bu hükümler sözleşmelerle hiçbir şekilde değiştirilemez. Aksi yöndeki sözleşme hükümleri geçersizdir.

Tazminat hesabının ayrıntısı için kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama yazımıza bakabilirsiniz.

10 İş Günü Kuralı ve Samimiyet Testi

Davayı kazanmak tek başına yetmez. Bu aşamada yapılan hata tüm kazanımı silebilir.

• Süre: Kesinleşen kararın tebliğinden itibaren 10 iş günü.
• Başlangıç: Kararın kesinleşmesi değil, kesinleşen kararın size tebliğ edilmesi esas alınır.
• Şekil: Başvuruyu yazılı ve tebliği belgelenecek biçimde yapın. Noter ihtarnamesi en güvenli yoldur.
• Kaçırılırsa: İşverenin feshi geçerli fesih sayılır. Yalnızca kıdem ve ihbar tazminatı gündeme gelir.
• İşverenin süresi: Başvurudan itibaren bir ay içinde işe başlatmak zorundadır.
• Samimiyet: Başvurunuzun ardından gerçekten işe başlama iradesi göstermeniz beklenir.

Kanun Yolu: İstinaf Kesin

Bu nokta bu davayı diğer iş davalarından ayırır.

• İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yolu açıktır.
• Bölge adliye mahkemesi kararı ivedilikle ve kesin olarak verilir.
• Temyiz yolu kapalıdır. Dosya Yargıtay’a gitmez.
• Pratik sonuç şudur. İşe iade esasına ilişkin güncel Yargıtay kararı azdır.
• Yargıtay’a ancak işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti alacak davaları üzerinden ulaşılır.
• Bu nedenle on iş günlük başvuru ve ardından açılacak alacak davası ayrı bir dikkat gerektirir.

İşe İade Yolu Kapalıysa Ne Yapılır?

Şartlar tutmuyorsa dava reddedilir. Bu, hak kaybı anlamına gelmez.

• Otuz işçi yoksa: Kıdem, ihbar ve varsa kötüniyet tazminatı talepli alacak davası açılır.
• Altı ay kıdem yoksa: Aynı şekilde alacak davasına yönelinir.
• Belirli süreli sözleşmede: Sözleşmenin haksız feshi hâlinde bakiye süre ücreti gündeme gelebilir.
• İşveren vekiliyseniz: İş güvencesi kapsamı dışındasınız, alacak davası yolu açıktır.
• Sendikal fesih iddiası varsa: Ayrı bir tazminat rejimi uygulanır ve talep buna göre kurulur.
• Usul değişikliği: 31 Temmuz 2026’dan itibaren belirsiz alacak davası kaldırıldı. Kısmi davada talep bir defaya mahsus artırılabilir. Dilekçenizi buna göre kurgulayın.

İş kazası kaynaklı bir uyuşmazlık varsa farklı bir rejim uygulanır. Ayrıntılar için iş kazası tazminat davası yazımızı inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Özet: İşe İade Davası

• İşe iade davası dört şartın birlikte gerçekleşmesini gerektirir.
• Arabulucuya başvuru süresi fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir aydır.
• Dava, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde açılır.
• Otuz işçi sayısı aynı işkolundaki tüm işyerlerinin toplamına göre belirlenir.
• Feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükü işverendedir.
• Kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işverene başvurulmalıdır.
• Bölge adliye mahkemesi kararı kesindir, temyiz yolu kapalıdır.