Israrlı takip suçu, bir kişiyi ısrarla fiziken takip etmek veya telefon, mesaj ve sosyal medya yoluyla temas kurmaya çalışarak onda ciddi huzursuzluk ya da güvenlik endişesi yaratmaktır. Cezası 6 aydan 2 yıla kadar hapistir (TCK m.123/A). Nitelikli hâllerde ceza 1 yıldan 3 yıla çıkar. Suç şikâyete bağlıdır ve uzlaşma kapsamında değildir.
Ayrılığın üzerinden üç ay geçmiştir. Telefon yine de her gün çalar. Engellenen numaranın yerine yenisi gelir. İş çıkışında aynı araç sokağın köşesinde bekler. Yaşanan şey artık bir ısrar değil, kanunda adı konmuş bir suçtur. Bu rehber, ısrarlı takip suçu hakkında bilinmesi gerekenleri anlatır.
İçindekiler
Israrlı Takip Suçu Nedir?
Israrlı takip, bir kişiyi istemediği hâlde sürekli izlemek, aramak veya onunla temas kurmaya çalışmaktır. Dünyada “stalking” olarak bilinir. Türkiye’de 27 Mayıs 2022’de bağımsız bir suç hâline geldi. Suç Türk Ceza Kanunu m.123/A’da düzenlenmiştir.
Bu tarihten önce benzer davranışlar yalnızca huzur ve sükûnu bozma suçu kapsamında değerlendiriliyordu. Yeni düzenleme cezayı artırdı ve korumayı genişletti.
Israrlı Takip Suçunun Şartları
Suçun oluşması için üç unsur birlikte bulunmalıdır:
- IsrarDavranış tek seferlik değil, tekrarlayan ve süreklilik gösteren nitelikte olmalıdır.
- Takip veya temasFail mağduru fiziken takip etmeli ya da telefon, mesaj, sosyal medya veya üçüncü kişiler yoluyla temas kurmaya çalışmalıdır.
- SonuçMağdurda ciddi bir huzursuzluk oluşmalı veya mağdur kendisinin ya da yakınının güvenliğinden endişe duymalıdır.
Failin mağduru korkutmak istemesi gerekmez. “Sadece konuşmak istiyordum” savunması suçu ortadan kaldırmaz. Davranışın ısrarlı olması ve mağdurda huzursuzluk yaratması yeterlidir.
Israrlı Takip Suçunun Cezası
Israrlı takip suçunun cezası 6 aydan 2 yıla kadar hapistir. Kanun seçenek olarak adli para cezası öngörmez. Nitelikli hâllerde ceza 1 yıldan 3 yıla çıkar.
| Hâl | Ceza | Şikâyet |
|---|---|---|
| Temel hâl | 6 aydan 2 yıla kadar hapis | Gerekir |
| Çocuğa, ayrılık kararı verilen veya boşanılan eşe karşı | 1 yıldan 3 yıla kadar hapis | Gerekir |
| Mağdurun okulunu, işini veya evini değiştirmesine neden olma | 1 yıldan 3 yıla kadar hapis | Gerekir |
| Uzaklaştırma veya yaklaşmama kararına rağmen işlenmesi | 1 yıldan 3 yıla kadar hapis | Gerekir |
Kaç Arama veya Mesaj Israr Sayılır?
En çok sorulan soru budur ve kanunda net bir sayı yoktur. Yargıtay kararlarından çıkan ölçütler şunlardır:
- Tek bir arama, mesaj veya karşılaşma suçu oluşturmaz.
- Aylar içine yayılmış birkaç mesaj genellikle ısrar sayılmaz.
- Kısa sürede yoğunlaşan çok sayıda arama ısrarı gösterir.
- Mağdurun açıkça “beni arama” demesinden sonra devam etmek belirleyicidir.
- Engellendikten sonra başka numara veya hesap kullanmak ısrarın güçlü delilidir.
- Davranışın mağdurun günlük hayatını etkilemesi aranır.
Şikâyet ve uzaklaştırma kararı birlikte yürütülebilir. Delillerinizi kaybetmeden bir ceza avukatına danışın.
Danışmanlık ücretlidir. Ücret, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınarak belirlenir.
Günlük Hayattan Örnekler
- Eski partner: Ayrılıktan sonra her gün onlarca mesaj atmak, evin önünde beklemek.
- İş yeri: Reddedilmesine rağmen bir çalışana sürekli hediye ve çiçek göndermek.
- Sosyal medya: Engellendikçe yeni hesap açıp yazmak, her paylaşıma yorum yapmak.
- Üçüncü kişiler: Mağdurun ailesini ve arkadaşlarını arayarak ona ulaşmaya çalışmak.
- Fiziki takip: İşe gidiş geliş saatlerinde peşinden gitmek, aracıyla takip etmek.
- Alacak takibi: Borçluyu gece gündüz arayıp iş yerine giderek rahatsız etmek.
Şikâyet, Uzlaşma ve Yargılama
- Şikâyet süresi: 6 ay. Takip sürüyorsa süre son eylemden başlar.
- Uzlaşma: Yoktur.
- Görevli mahkeme: Asliye ceza mahkemesi.
- Mağdurun avukatı: Israrlı takip mağduru barodan ücretsiz avukat görevlendirilmesini isteyebilir.
- Tutuklama: Temel hâlde kural olarak yoktur. Nitelikli hâlde mümkündür.
- Zamanaşımı: 8 yıl.
Şüpheli olarak çağrıldıysanız savcılığa ifadeye çağrılmak yazımızı okuyun. HAGB kararının sonuçları HAGB rehberimizde anlatılmıştır.
Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır?
Ceza davası aylar sürebilir. Hızlı koruma için 6284 sayılı Kanun devreye girer. Bu kanun ısrarlı takip mağdurlarını cinsiyet ayrımı yapmadan korur.
- Başvuru aile mahkemesine, savcılığa veya karakola yapılır.
- Karar için delil veya belge aranmaz.
- Hâkim, failin mağdura, evine ve iş yerine yaklaşmasını yasaklayabilir.
- Telefon ve sosyal medya yoluyla rahatsız etmeme kararı verilebilir.
- Gerekirse elektronik kelepçeyle takip uygulanır.
- Kararı ihlal eden kişi 3 günden 10 güne kadar zorlama hapsiyle cezalandırılır.
Uzaklaştırma kararına rağmen takip sürerse suç nitelikli hâle gelir. Bu durumda ceza 1 yıldan 3 yıla çıkar.
Israrlı Takip Suçunda Deliller
- Arama kayıtlarıTelefonunuzdaki arama geçmişinin ekran görüntülerini alın. Savcılık operatörden döküm ister.
- MesajlarTüm yazışmaları silmeden saklayın.
- Red mesajı“Beni arama” dediğinizi gösteren mesaj ısrarın ispatında önemlidir.
- Kamera kayıtlarıEv, iş yeri ve sokak kameralarının kayıtlarını hemen talep edin.
- TanıklarTakibi gören komşu, iş arkadaşı ve aile bireylerini bildirin.
- Günlük tutunHer olayı tarih ve saatiyle not edin. Bu liste savcılığa sunulabilir.
Israrlı Takibin Benzer Suçlardan Farkı
- Huzur ve sükûnu bozma: Rahatsız etme amacıyla ısrarla arama veya gürültü yapmaktır. Cezası daha düşüktür.
- Tehdit: Takibe korkutucu sözler eşlik ediyorsa tehdit suçu ayrıca oluşur.
- Hakaret: Mesajlarda sövme varsa hakaret suçu gündeme gelir.
- Cinsel taciz: Mesajlar cinsel içerikliyse ayrı bir suç söz konusudur.
- Özel hayatın gizliliği: Gizlice fotoğraf çekmek veya konum takip cihazı yerleştirmek ayrıca cezalandırılır.
Bir olayda birden fazla suç birlikte oluşabilir. Bu durumda her suçtan ayrı ceza verilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Israrlı takip suçunun cezası ne kadar?
Temel ceza 6 aydan 2 yıla kadar hapistir. Suç çocuğa veya boşanılan eşe karşı işlenirse ya da mağdur işini, okulunu veya evini değiştirmek zorunda kalırsa ceza 1 yıldan 3 yıla kadardır.
Kaç kez aramak ısrarlı takip sayılır?
Kanunda bir sayı yoktur. Tek bir arama veya mesaj yeterli değildir. Yargıtay, eylemlerin sıklığına, süresine ve mağdur üzerindeki etkisine birlikte bakar. Kısa sürede yapılan çok sayıda arama ısrar olarak kabul edilir.
Israrlı takip şikâyete bağlı mı?
Evet. Suçun hem temel hem nitelikli hâlleri şikâyete bağlıdır. Şikâyet süresi 6 aydır. Takip devam ettiği sürece süre son eylemden itibaren hesaplanır.
Şikâyetten vazgeçersem dava düşer mi?
Evet. Suç şikâyete bağlı olduğu için vazgeçme davayı düşürür. Vazgeçme geri alınamaz. Bu nedenle karar baskı altında değil, serbest iradeyle verilmelidir.
Israrlı takipte uzlaşma var mı?
Hayır. Israrlı takip suçu uzlaşma kapsamı dışındadır. Savcılık tarafları uzlaştırmacıya yönlendirmez.
Eski sevgilim sürekli arıyor, ne yapmalıyım?
Açık bir şekilde aramamasını yazılı olarak bildirin ve bu mesajı saklayın. Arama ve mesaj kayıtlarını toplayın. Savcılığa şikâyette bulunun ve aile mahkemesinden uzaklaştırma kararı isteyin.
Sosyal medyadan sürekli yazmak suç mu?
Evet. Kanun, iletişim araçlarını ve bilişim sistemlerini kullanarak temas kurmaya çalışmayı açıkça sayar. Engellendikten sonra yeni hesap açıp yazmaya devam etmek ısrarın güçlü bir göstergesidir.
Ceza paraya çevrilir mi, HAGB olur mu?
1 yıl veya altındaki hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir. 2 yıl veya altındaki cezalarda HAGB ve erteleme mümkündür. Kararı mahkeme, sanığın geçmişine ve olayın ağırlığına göre verir.
Israrlı takipten tutuklanır mı?
Temel hâlde cezanın üst sınırı 2 yıl olduğu için kural olarak tutuklama kararı verilemez. Nitelikli hâllerde tutuklama mümkündür. Uzaklaştırma kararının ihlali ayrıca zorlama hapsine yol açar.
Uzaklaştırma kararı ihlal edilirse ne olur?
Karara uymayan kişi hakkında 3 günden 10 güne kadar zorlama hapsi uygulanır. Tekrarında süre artar. Ayrıca uzaklaştırma kararına rağmen takibe devam etmek suçun nitelikli hâlidir ve ceza 1 yıldan 3 yıla çıkar.
Alacaklının borçluyu sürekli araması suç mu?
Borcu hatırlatmak için makul sayıda arama suç değildir. Ancak günün her saatinde, defalarca ve rahatsız edici şekilde aramak ısrarlı takip suçunu oluşturabilir. Alacaklı hakkını yasal yollarla aramalıdır.
Erkekler de ısrarlı takip mağduru olabilir mi?
Evet. Kanun cinsiyet ayrımı yapmaz. Fail de mağdur da herkes olabilir. Koruma tedbirleri de cinsiyetten bağımsız olarak uygulanır.
Özet: Israrlı Takip Suçu
- Israrlı takip suçunun cezası 6 aydan 2 yıla kadar hapistir.
- Nitelikli hâllerde ceza 1 yıldan 3 yıla kadardır.
- Suç şikâyete bağlıdır ve süre 6 aydır.
- Uzlaşma uygulanmaz.
- Tek bir arama veya mesaj suçu oluşturmaz, ısrar aranır.
- Uzaklaştırma kararı delil aranmadan alınabilir.
Israrlı takip suçu hakkındaki sorularınızı büromuza iletebilirsiniz. Durumunuzu değerlendirip şikâyet ve koruma sürecini birlikte planlayalım.
Danışmanlık ücretlidir. Ücret, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınarak belirlenir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilir. Mevzuat değişebilir, somut olayınız için bir avukata danışın.