Trafik Kazası Tazminat Davası 2026: Süreç ve Süreler

Kaza oldu, rapor alındı, sigortadan bir teklif geldi. Teklifin doğru olup olmadığını anlamanın tek yolu hesabın nasıl yapıldığını bilmek. Yanlış yönetmeliğe göre alınan bir rapor dosyayı aylarca geciktirir. Yanlış mahkemede açılan dava görevsizlikle döner. Bu rehber trafik kazası tazminat davası sürecini başvurudan hesaba kadar sırayla anlatır.

Kime Karşı, Hangi Zarar İstenir?

Trafik kazası tazminatında iki ayrı sorumluluk rejimi iç içe geçer. Dayanak Karayolları Trafik Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu’dur.

• İşletenin sorumluluğu: İşleten ve bağlı olduğu teşebbüs sahibi, aracın işletilmesinden doğan ölüm, bedensel zarar ve mal zararından müteselsilen sorumludur. Bu sorumluluk kusura değil tehlikeye dayanır.
• Sigortacının sorumluluğu: Zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, poliçe limitleri çerçevesinde zararı karşılar.
• Ölüm hâlinde istenebilecek zararlar: Cenaze giderleri, ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ve çalışma gücü kaybı, destekten yoksun kalma zararı.
• Bedensel zararda istenebilecekler: Tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından doğan kayıplar, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar.
• Manevi tazminat: Ağır bedensel zarar veya ölümde zarar görene ya da ölenin yakınlarına hükmedilebilir. Zorunlu trafik sigortası bu kalemi kapsamaz.
• Kiracı da işleten olabilir: Aracı kiralayan kişi somut olayın koşullarına göre işleten sayılabilir.

Başvuru Yolları ve Süreler

Üç ayrı yol vardır. Hangisini seçeceğiniz tutara ve dosyanın niteliğine bağlıdır.

Sigortaya Başvuru Şartı

Mahkemeye gitmeden önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması gerekir. Bu şart dosyaların en sık takıldığı yerdir.

1. Belgeleri toplayınKaza tespit tutanağı, hastane kayıtları, maluliyet raporu, gelir belgesi ve varsa ceza dosyası evrakını hazırlayın.
2. Yazılı başvuru yapınBaşvuruyu yazılı olarak ve tebliği belgelenecek şekilde yapın. Elden teslimde evrak kaydı alın.
3. On beş günü bekleyinSigorta kuruluşu en geç on beş gün içinde cevap vermelidir.
4. Cevabı değerlendirinCevap gelmezse ya da talebi karşılamazsa dava veya tahkim yolu açılır.
5. Eksik varsa tamamlayınBaşvuru eksikse mahkeme kesin süre verir. Bu şart tamamlanabilir niteliktedir.
6. Yolu seçinTutar ve dosyanın niteliğine göre dava veya tahkim yolundan birini tercih edin.

Sigortacıya Karşı Davada Arabuluculuk Zorunlu mu?

Bu konuda internette çelişkili bilgi çok fazla. Yargıtay’ın yerleşik görüşü nettir.

• Sigortacıya karşı dava: Arabuluculuk dava şartı değildir. Yazılı başvuru şarttır.
• Sürücü, araç sahibi ve işletene karşı dava: Haksız fiil kaynaklı olduğu için arabuluculuk dava şartı aranmaz.
• Sigorta Tahkim Komisyonu: Başvuru için arabuluculuğa gidilmesi gerekmez.
• İhtiyari arabuluculuk: Gidilmesi mümkündür ancak zorunlu olmadığı için gideri sigortacıya yargılama gideri olarak yüklenemez.
• İş kazası niteliğindeki kazalar: İşverene karşı açılan davalarda ayrı bir istisna rejimi uygulanır.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

• Sürücü, araç sahibi, işleten: Asliye hukuk mahkemesi. Dava haksız fiil kaynaklıdır.
• Sigorta şirketi: Asliye ticaret mahkemesi. Sigortacılık faaliyeti nedeniyle dava mutlak ticari dava sayılır.
• Her ikisi birlikte davalıysa: Uygulamada dosya asliye ticaret mahkemesinde görülür.
• Yetkili mahkeme seçenekleri: Davalılardan birinin yerleşim yeri, kaza yeri, davacının yerleşim yeri veya sigorta şirketinin merkezinin bulunduğu yer.
• Bursa’da dava: Bursa Asliye Hukuk ve Bursa Asliye Ticaret Mahkemeleri görevlidir. İstinaf başvuruları Bursa Bölge Adliye Mahkemesi’nde incelenir.
• Yolcu taşımasında: Bazı dosyalarda tüketici mahkemesinin görevli olduğu yönünde kararlar bulunmaktadır. Dosyanızın bu kapsama girip girmediği ayrıca değerlendirilmelidir.

Maluliyet Raporu ve Doğru Yönetmelik

Bedensel zarar dosyalarının kaderini belirleyen belge maluliyet raporudur. En sık yapılan hata yanlış yönetmeliğe göre rapor almaktır.

• Temel kural: Oran, kaza tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre belirlenir. Rapor tarihindeki mevzuata göre değil.
• 20 Şubat 2019 ve sonrası kazalar: Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik.
• 1 Haziran 2015 ile 19 Şubat 2019 arası: Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik.
• 1 Eylül 2013 ile 31 Mayıs 2015 arası: Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği.
• 11 Ekim 2008 ile 31 Ağustos 2013 arası: Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği.
• Heyet şartı: Rapor, ilgili mevzuata uygun teşekkül etmiş uzman doktor heyetince düzenlenmelidir.
• Yanlış rapor sonucu: Mahkeme çoğunlukla en yakın üniversite hastanesinin adli tıp ana bilim dalından yeni rapor alınmasına karar verir.

Tazminat Nasıl Hesaplanır?

Hesap bilirkişi tarafından yapılır. Raporu okuyabilmek için yöntemi bilmek gerekir.

• Bilinen dönem: Rapor veya hüküm tarihine kadar olan süre. Gerçek gelir, asgari ücret ve sigorta kayıtları gibi somut verilerle hesaplanır.
• Bilinmeyen dönem: Rapor tarihinden sonraki süre. Progresif rant yöntemiyle hesaplanır.
• Bakiye ömür: TRH 2010 yaşam tablosuna göre belirlenir.
• Aktif ve pasif dönem: Uygulamada aktif dönem belirli bir yaşa kadar, pasif dönem bakiye ömrün sonuna kadar hesaplanır.
• Sosyal güvenlik ödemeleri: Kurum tarafından yapılan ödemelerin denkleştirilmesi gündeme gelir.
• İtiraz: Bilirkişi raporuna itirazlarınızı süresi içinde ve kalem kalem yazılı olarak sunun.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

Ölümlü kazalarda en önemli kalem budur. Mirasçılıkla ilgisi yoktur.

• Üç şart aranır: Destek ilişkisinin varlığı, desteğin bakım gücü ve hak sahibinin bakım ihtiyacı.
• Mirasçı olmak gerekmez. Mirası reddeden kişi bile talep edebilir.
• Eş, çocuklar ve anne baba destek karinesinden yararlanır.
• Fiili destek ve farazi destek ayrımı vardır. İleride destek olacağı kabul edilen çocuk için de talep mümkündür.
• Nişanlı kural olarak destek sayılmaz. Yargıtay, nişanlılar arasında bakım yükümlülüğü bulunmadığını kabul ediyor. Süreklilik gösteren fiili destek ispatlanırsa durum değerlendirilebilir.
• İndirim kalemleri: Ölenin kendisi için harcayacağı tutar, evlenme ihtimali ve bazı sigorta ödemeleri hesapta dikkate alınır.
• Sürücünün kusuru yakınlarına doğrudan yansıtılmaz. Bu konuda yerleşik içtihat bulunmaktadır.

Kusur Oranı ve İndirimler

Tazminat, davalının kusuru oranında hükmedilir. Zarar görenin kendi kusuru da hesaba girer.

• Kusur tespiti: Bilirkişi incelemesiyle yapılır. Ceza dosyasındaki kusur raporu hukuk mahkemesini otomatik bağlamaz.
• Müterafik kusur: Zarar gören zararın doğmasında veya artmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir.
• Tam kusur: Tam kusurlu olan zarar gören tazminat alamaz.
• Emniyet kemeri: Kemer takmamak uygulamada müterafik kusur sayılarak indirim sebebi yapılabilmektedir.
• Kask ve koruyucu ekipman: Motosiklet kazalarında benzer değerlendirme yapılır.
• Alkol: Sürücünün alkollü olması kusur dağılımını doğrudan etkiler.

Kazanın ceza boyutu için trafik kazasında taksirle yaralama ve öldürme yazımıza, alkollü araç kullanma için alkollü araç kullanma suçu rehberimize bakabilirsiniz. Ceza dosyasında taraf olmak isterseniz ceza davasında mağdur ve şikâyetçi hakları yazımız yol gösterir.

Sigorta Tahkim Komisyonu

Mahkemeye alternatif, daha hızlı bir yoldur. Ancak her dosya için uygun değildir.

• Ön şart: Sigorta kuruluşuna başvurmuş ve talebinizin kısmen veya tamamen olumsuz sonuçlandığını belgelemiş olmanız gerekir.
• Cevap süresi: Kuruluşun on beş iş günü içinde yazılı cevap vermemesi de yeterlidir.
• Üyelik şartı: Zorunlu sigortalardan kaynaklanan uyuşmazlıklarda kuruluşun üye olması aranmaz.
• Karar süresi: Hakem, görevlendirmeden itibaren en geç dört ay içinde karar verir. Tarafların yazılı onayıyla süre uzatılabilir.
• İtiraz: Parasal sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda on gün içinde itiraz hakem heyetine başvurulabilir.
• Parasal sınırlar: Kesinlik, heyet teşkili ve temyiz sınırları her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında güncellenir. Başvurudan önce güncel tutarları Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu duyurularından kontrol edin.
• Dikkat: Kesinlik sınırının altındaki uyuşmazlıklarda tek hakem kararı kesindir ve itiraz yolu kapalıdır.

Zamanaşımı

Pek çok dosya zamanaşımı sanılarak açılmıyor. Oysa süreler göründüğünden uzundur.

• Genel kural: Maddi zarar talepleri, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmeden itibaren iki yıl ve her hâlde kaza gününden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar.
• Ceza zamanaşımı: Fiil suç oluşturuyor ve ceza kanunu daha uzun bir dava zamanaşımı öngörüyorsa o süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir.
• Ceza davası şartı yok: Ceza zamanaşımının uygulanması için ayrıca ceza davası açılmış veya mahkûmiyet kararı verilmiş olması gerekmez. Fiilin suç teşkil etmesi yeterlidir.
• Kesilmenin yayılması: Zamanaşımı tazminat yükümlüsüne karşı kesilirse sigortacıya karşı da kesilmiş olur.
• Rücu zamanaşımı: Tazminat yükümlülerinin birbirine rücu hakkı, rücu edilecek kişiyi öğrendikleri günden itibaren iki yıldır.
• Pratik sonuç: Yaralamalı ve ölümlü kazalarda süre çok daha uzundur. Eski bir dosyadan vazgeçmeden önce hesabı yaptırın.

1 Temmuz 2026 Sonrası Kazalarda Ne Değişti?

Zorunlu trafik sigortası genel şartlarında kapsamlı bir değişiklik yürürlüğe girdi. Değişiklik 1 Temmuz 2026’dan itibaren geçerlidir.

• Maluliyet tazminatı: Geçici iş göremezlik ve sürekli sakatlık tazminatları artık Türk Borçlar Kanunu haksız fiil hükümlerine göre belirlenir.
• Destekten yoksun kalma: Bu kalem de Türk Borçlar Kanunu’na göre belirlenir ve esas alınan kişi ölen kişidir.
• Hesap ekleri kaldırıldı: Genel şartların kendi hesap ekleri yürürlükten kaldırıldı. Bu, uygulamanın en önemli kırılmasıdır.
• İlliyet bağında ispat yükü: Resmî belgelerde illiyet bağına dair tespit varsa aksini ispat yükü sigortacıdadır.
• Sağlık giderleri: Sosyal güvenlik kapsamındaki ödemeler bakımından sigortacının ve Güvence Hesabı’nın sorumluluğu sona erdi.
• Bakıcı gideri: Tedavi sırasındaki ve sakatlık oranı belirlendikten sonraki tıbben gerekli sürekli bakıcı giderleri teminattan karşılanır.
• Değer kaybı: Tespit, belirlenen esaslara göre atanacak eksperle yapılır.

Kaza tarihi belirleyicidir. 1 Temmuz 2026’dan önceki kazalarda önceki rejim uygulanır.

Sıkça Sorulan Sorular

Özet: Trafik Kazası Tazminat Davası

• Dava öncesinde sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması gerekir.
• Sigortacıya karşı açılan davada arabuluculuk dava şartı değildir.
• Mahkemeye gidecekseniz 15 gün, tahkime gidecekseniz 15 iş günü beklenir.
• Sigorta şirketine karşı dava asliye ticaret mahkemesinde görülür.
• Maluliyet raporu kaza tarihindeki yönetmeliğe göre alınmalıdır.
• Bakiye ömür TRH 2010 yaşam tablosuna göre belirlenir.
• Fiil suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı uygulanır ve süre uzar.