1,00 promilin üzerinde alkollü araç kullanma suçtur ve cezası 6 aydan 2 yıla kadar hapistir (TCK m.179/3). Hususi araçlarda 0,50 promilin üzerinde ayrıca idari para cezası uygulanır ve sürücü belgesi ilk seferde 6 ay geri alınır. Alkol testini reddeden sürücünün belgesi 5 yıl geri alınır. Suçun oluşması için kaza şartı aranmaz.
Gece yarısı bir uygulama noktası. Polis memuru cihazı uzatır, sürücü üfler. Ekrandaki rakam 1,12’dir. O andan itibaren mesele yalnızca bir trafik cezası değildir. Bir ceza dosyası açılmıştır. Bu rehber, alkollü araç kullanma ve trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunu 2026 kurallarıyla anlatır.
İçindekiler
Alkollü Araç Kullanmada Promil Sınırları
Türkiye’de alkollü araç kullanma iki ayrı hukuki sonuç doğurur. Belirli bir sınırın üzerinde idari yaptırım uygulanır. Daha yüksek bir sınırın üzerinde ise fiil suç hâline gelir.
- Hususi otomobil sürücüleri: 0,50 promilin üzerinde araç kullanmak yasaktır.
- Diğer araç sürücüleri: Ticari araç, taksi, otobüs, kamyon ve kamu aracı sürücüleri için sınır 0,20 promildir.
- 1,00 promil üzeri: İdari yaptırıma ek olarak ceza davası açılır.
- Uyuşturucu: Uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisinde araç kullanmak miktar aranmaksızın yasaktır.
İdari yaptırımların dayanağı Karayolları Trafik Kanunu m.48’dir. Ceza hükmü ise Türk Ceza Kanunu m.179’da yer alır.
İdari Para Cezası ve Ehliyetin Geri Alınması
Sınırın üzerinde alkollü yakalanan sürücüye idari para cezası verilir ve sürücü belgesi geri alınır. Yaptırım, son beş yıl içindeki yakalanma sayısına göre ağırlaşır. Aşağıdaki tutarlar Şubat 2026’da yürürlüğe giren düzenlemeye göredir.
| Durum | İdari Para Cezası | Sürücü Belgesi |
|---|---|---|
| Birinci kez | 25.000 TL | 6 ay geri alınır |
| İkinci kez (5 yıl içinde) | 50.000 TL | 2 yıl geri alınır |
| Üçüncü ve sonraki | 150.000 TL | 5 yıl geri alınır |
| Alkol testini reddetme | 150.000 TL | 5 yıl geri alınır |
| Uyuşturucu etkisinde araç kullanma | 150.000 TL | İptal edilir |
İdari para cezaları her yıl yeniden değerleme oranında artar. Ceza tutanağındaki tutar esas alınmalıdır. Araç, alkolsüz ve ehliyetli bir sürücüye teslim edilene kadar trafikten men edilir.
TCK 179: Alkollü Araç Kullanmanın Hapis Cezası
Alkol veya uyuşturucu etkisiyle aracı güvenli şekilde kullanamayacak hâlde olmasına rağmen araç kullanan kişi, 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır (TCK m.179/3). Bu fıkranın alt sınırı Haziran 2025’te 3 aydan 6 aya çıkarıldı. İnternetteki pek çok kaynak hâlâ eski rakamı yazıyor.
- 1,00 promilin üzerindeki sürücü, güvenli sürüş yeteneğini kaybetmiş sayılır.
- Suçun oluşması için kaza veya zarar şartı aranmaz.
- Suç şikâyete bağlı değildir ve uzlaşma kapsamında yer almaz.
- İdari para cezası ile hapis cezası birlikte uygulanır.
- Haziran 2025’ten önceki fiillere eski ve lehe olan ceza uygulanır.
1,00 Promilin Altında Suç Oluşur mu?
Evet, oluşabilir. Kanun bir promil sınırı değil, güvenli sürüş yeteneğinin kaybını arar. Yargıtay uygulaması şu şekildedir:
- 0,30 promile kadar: Sürüş yeteneğinin etkilenmediği kabul edilir.
- 0,31 ile 1,00 promil arası: Güvenli sürüş yeteneğinin kaybedildiği doktor raporu veya somut gözlemlerle tespit edilmelidir.
- 1,00 promil üzeri: Başka bir tespite gerek olmadan suç oluşur.
- Kaza varsa: İdari sınırın üzerindeki sürücü hakkında ceza soruşturması başlatılır.
Ölçümün usulü ve seri muhakeme teklifi dikkatle değerlendirilmelidir. Kabul etmeden önce dosyanızı bir ceza avukatına inceletin.
Danışmanlık ücretlidir. Ücret, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınarak belirlenir.
Alkol Testi ve Testi Reddetme
- Ölçüm, kalibrasyonu yapılmış cihazla ve usulüne uygun yapılmalıdır.
- Sonuca itirazı olan sürücü kan testi yapılmasını isteyebilir.
- Ölçüm ile araç kullanma arasında geçen süre hesaba katılır. Vücut saatte yaklaşık 0,15 promil alkol atar.
- Testi reddeden sürücüye ağır idari para cezası verilir ve belgesi 5 yıl geri alınır.
- Yaralamalı veya ölümlü kazada savcının kararıyla kan örneği alınabilir.
Usulüne uygun yapılmayan ölçüm, hem idari cezaya itirazda hem ceza davasında savunmanın temelini oluşturur.
Makas, Drift ve Tehlikeli Araç Kullanma: TCK 179/2
TCK 179/2, aracı kişilerin hayatı, sağlığı veya malvarlığı açısından tehlikeli olacak şekilde kullanan kişiyi cezalandırır. Cezası 4 aydan 2 yıla kadar hapistir.
- Suçun oluşması için somut bir tehlikenin doğması gerekir. Boş yolda hız yapmak tek başına yeterli değildir.
- Yoğun trafikte makas atmak, yayaların arasında drift yapmak tipik örneklerdir.
- Bu davranışlar için ayrıca yüksek tutarlı idari para cezası ve ehliyet yaptırımı öngörülmüştür.
- Başka bir aracın önünü kesip durdurmak 2025 sonunda ayrı bir suç olarak düzenlenmiştir.
Alkollü Araç Kullanırken Kaza
Alkollü sürücü kaza yapar ve biri yaralanır veya ölürse tablo ağırlaşır.
- Sürücü çoğu zaman bilinçli taksirle hareket etmiş sayılır. Ceza üçte birden yarıya kadar artar.
- Bilinçli taksirde hapis cezası adli para cezasına çevrilemez.
- Tutuklama ihtimali belirgin şekilde yükselir.
- Sigorta şirketi karşı tarafa ödediği tutarı sürücüden geri isteyebilir.
Bu konunun ayrıntıları trafik kazasında taksirle yaralama ve öldürme yazımızda anlatılmıştır.
Yargılama, Adli Para Cezası ve HAGB
- Görevli mahkeme: Asliye ceza mahkemesi.
- Seri muhakeme: Savcılık bu usulü teklif edebilir. Kabul hâlinde ceza indirimli belirlenir. Avukat zorunludur.
- Adli para cezası: 1 yıl veya altındaki ceza paraya çevrilebilir.
- HAGB ve erteleme: Ceza 2 yıl veya altında olduğundan şartları varsa mümkündür.
- Zamanaşımı: 8 yıl.
HAGB kararının sonuçlarını hükmün açıklanmasının geri bırakılması yazımızda bulabilirsiniz.
Alkollü Yakalandım, Şimdi Ne Olacak?
- TutanakPolis ölçüm sonucunu ve yaptırımı tutanağa yazar. Bir örneğini alın.
- EhliyetSürücü belgeniz o anda geri alınır.
- AraçAraç, ehliyetli ve alkolsüz bir kişiye teslim edilir veya otoparka çekilir.
- 1,00 promil üzeriKarakola götürülürsünüz ve ifadeniz alınır. Dosya savcılığa gider.
- İtirazİdari para cezasına 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğinde itiraz edebilirsiniz.
- DavaSavcılık seri muhakeme teklif edebilir veya iddianame düzenler.
İfade öncesinde savcılığa ifadeye çağrılmak rehberimizi okuyun. Sürecin tamamı için Bursa ceza avukatı rehberi yazımıza bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Kaç promilde hapis cezası verilir?
1,00 promilin üzerinde alkollü araç kullanan kişi hakkında ceza davası açılır. Cezası 6 aydan 2 yıla kadar hapistir. Bu sınırın altında kural olarak yalnızca idari para cezası ve ehliyetin geri alınması uygulanır.
1,00 promil altında dava açılır mı?
Açılabilir. Kişi daha düşük promilde olsa da aracı güvenli şekilde kullanamayacak durumdaysa suç oluşur. Bunun doktor muayenesi veya dışa yansıyan davranışlarla tespit edilmesi gerekir. Kaza yapılmışsa da ceza soruşturması başlar.
Kaza yapmadan alkollü yakalanmak suç mu?
Evet. 1,00 promilin üzerinde araç kullanmak, kaza olmasa da suçtur. Bu suçta bir zararın doğması aranmaz. Aracı o hâlde kullanmak yeterlidir.
Alkol testini reddedersem ne olur?
Testi reddeden sürücüye yüksek tutarlı idari para cezası verilir ve sürücü belgesi 5 yıl süreyle geri alınır. Ret, alkollü çıkmaktan daha ağır sonuç doğurabilir. Kaza varsa savcı kararıyla kan örneği alınabilir.
Ehliyet kaç ay alınır?
İlk yakalanmada sürücü belgesi 6 ay süreyle geri alınır. Beş yıl içinde ikinci yakalanmada 2 yıl, üçüncü ve sonraki yakalanmada 5 yıl süreyle geri alınır.
Ehliyet nasıl geri alınır?
Süre dolduktan ve para cezaları ödendikten sonra belge iade edilir. İkinci yakalanmada sürücü davranışlarını geliştirme eğitimi, üçüncü yakalanmada psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi şartı aranır.
Hapis cezası paraya çevrilir mi?
1 yıl veya altındaki hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir. Hâkim ayrıca cezayı erteleyebilir veya HAGB kararı verebilir. Bu kararlar sanığın geçmişine ve olayın özelliklerine göre verilir.
Alkollü araç kullanma sicile işler mi?
İdari para cezası adli sicile işlenmez. TCK 179’dan mahkûmiyet kesinleşirse sicile işlenir. HAGB kararı verilirse sicile kayıt düşülmez.
Seri muhakemeyi kabul etmeli miyim?
Seri muhakeme, cezada indirim karşılığında hızlı sonuç sağlayan bir usuldür. Kabul etmek mahkûmiyet anlamına gelir. Promil ölçümünde veya usulde sorun varsa kabul etmeden önce dosya bir avukata inceletilmelidir.
Makas atmak veya drift yapmak hapis gerektirir mi?
Bu davranışlar için yüksek tutarlı idari para cezası ve ehliyet yaptırımı vardır. Davranış başkalarının hayatını somut olarak tehlikeye atmışsa ayrıca TCK 179/2 uygulanır. Bu fıkranın cezası 4 aydan 2 yıla kadar hapistir.
Alkollü kazada sigorta öder mi?
Zorunlu trafik sigortası karşı tarafın zararını öder. Ancak şirket ödediği tutarı alkollü sürücüden geri isteyebilir. Kaskoda kazanın alkolün etkisiyle meydana gelmesi hâlinde şirket ödeme yapmayabilir.
Trafik cezasına nereye itiraz edilir?
İdari para cezasına, tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir. İtirazda ölçüm cihazının kalibrasyonu, tutanağın usulü ve ölçüm saati gibi noktalar ileri sürülebilir.
Özet: Alkollü Araç Kullanma ve TCK 179
- Hususi araçta sınır 0,50, ticari araçta 0,20 promildir.
- 1,00 promilin üzerinde araç kullanmak suçtur.
- TCK 179/3’ün cezası 6 aydan 2 yıla kadar hapistir.
- İlk yakalanmada ehliyet 6 ay geri alınır.
- Alkol testini reddetmek 5 yıl ehliyet kaybına yol açar.
- Suçun oluşması için kaza şartı aranmaz.
Alkollü araç kullanma ve TCK 179 hakkındaki sorularınızı büromuza iletebilirsiniz. Tutanağınızı ve dosyanızı birlikte inceleyelim.
Danışmanlık ücretlidir. Ücret, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınarak belirlenir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilir. Mevzuat değişebilir, somut olayınız için bir avukata danışın.