Bursa’da ceza yargılaması üç aşamada yürür: soruşturma, kovuşturma ve kanun yolları. Ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve 10 yıldan fazla hapis gerektiren suçlar ağır ceza mahkemesinde, diğer suçlar asliye ceza mahkemesinde görülür. Sulh ceza hâkimliği hüküm vermez, yalnızca koruma tedbirlerine karar verir. İstinaf başvuruları Bursa Bölge Adliye Mahkemesi’nde incelenir.
Telefon çaldı, ifadeye çağrıldınız. Ya da elinize bir iddianame geldi. İlk sorular hep aynı: hangi adliye, hangi mahkeme, avukat şart mı, duruşmada ne olacak? Bu sayfa Bursa’da ceza yargılaması sürecinde en çok sorulan soruları sırayla ve yerel bilgilerle yanıtlar.
İçindekiler
Bursa’da Ceza Yargılaması Hangi Aşamalardan Geçer?
Süreç üç aşamalıdır. Her aşamada haklar ve süreler farklıdır. Dayanak Ceza Muhakemesi Kanunu‘dur.
- SoruşturmaŞikâyet, ihbar veya kolluk tespitiyle başlar. Savcılık delil toplar, ifade alır. Kişi şüpheli sıfatını taşır. Sonuçta iddianame düzenlenir veya kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir.
- Kovuşturmaİddianamenin mahkemece kabulüyle başlar. Kişi artık sanıktır. Duruşmalar yapılır, deliller tartışılır ve hüküm kurulur.
- Kanun yollarıKarara karşı istinaf, ardından koşulları varsa temyiz yolu açıktır. Hüküm kesinleşmeden infaz edilmez.
Hangi Mahkeme Görevli?
Görevli mahkeme, suç için öngörülen cezanın üst sınırına göre belirlenir.
| Merci | Görev alanı | Örnek |
|---|---|---|
| Ağır ceza mahkemesi | Ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve 10 yıldan fazla hapis gerektiren suçlar | Kasten öldürme, nitelikli yağma, uyuşturucu ticareti |
| Asliye ceza mahkemesi | Diğer tüm suçlar | Hırsızlık, kasten yaralama, tehdit, hakaret |
| Sulh ceza hâkimliği | Koruma tedbirleri ve bunlara itirazlar. Hüküm vermez. | Tutuklama, arama, elkoyma kararları |
| Çocuk mahkemesi | Suça sürüklenen çocuklara ilişkin davalar | 18 yaşından küçük sanıklar |
| Çocuk ağır ceza mahkemesi | Ağır ceza kapsamındaki suçlarda çocuk sanıklar | Çocuk sanıklı nitelikli suçlar |
| İnfaz hâkimliği | İnfaza ilişkin şikâyet ve uyuşmazlıklar | Müddetnameye itiraz, disiplin cezaları |
| Bölge adliye mahkemesi ceza dairesi | İstinaf incelemesi | İlk derece kararına itiraz |
Bursa’da Adliyeler ve Yargı Çevresi
Bursa’da tek adliye yoktur. Dosyanın görüleceği yer suçun işlendiği ilçeye bağlıdır.
- Bursa Adliyesi: Hacı İlyas Mahallesi, Kıbrıs Şehitleri Caddesi, Osmangazi. Merkez ilçelerin dosyaları buradadır.
- Merkeze bağlı ilçe adliyeleri: Gemlik, Karacabey, Keles, Mudanya, Mustafakemalpaşa, Orhaneli ve Orhangazi.
- İnegöl Adliyesi: Ayrı bir adli yargı merkezidir. İznik ve Yenişehir dosyaları da buraya bağlıdır. Kendi ağır ceza ve asliye ceza mahkemeleri bulunur.
- Adliyesi bulunmayan ilçeler: Dosyalar, o ilçenin bağlı olduğu adliyede görülür.
- Bursa Bölge Adliye Mahkemesi: Altınova Mahallesi, 11 Eylül Bulvarı, Osmangazi. 2017’de faaliyete geçmiştir.
- Bölge adliye mahkemesinin yargı çevresi: Bursa, Balıkesir, Bilecik, Çanakkale, Kütahya ve Yalova.
Bursa merkezin mahkeme sayısı 2024 yılı resmî adli yargı faaliyet raporunda yer alır. 18 ağır ceza ve 1 çocuk ağır ceza mahkemesi vardır. Buna 53 asliye ceza mahkemesi, 6 sulh ceza hâkimliği ve 4 çocuk mahkemesi eklenir. Bu yoğunluk duruşma aralıklarını da açıklar.
Avukat ve Zorunlu Müdafi
Her dosyada avukat tutmak zorunlu değildir. Bazı hâllerde ise kanun zorunlu tutar.
- Zorunlu müdafi hâlleri: Şüpheli veya sanığın 18 yaşından küçük olması, sağır veya dilsiz olması, kendini savunamayacak durumda bulunması.
- Suçun ağırlığı: Alt sınırı 5 yıldan fazla hapis gerektiren suçlarda baro müdafi görevlendirir.
- Görevlendirme: Bursa Barosu’nun CMK birimi üzerinden nöbetçi avukat atanır. Ücret devletten karşılanır.
- Adli yardım: Maddi durumu yetersiz kişiler için ayrı bir sistemdir. Baroya başvuru ile işler.
- Vekâletnameli avukat: Ücret serbestçe kararlaştırılır. Tarifenin altına inilemez.
- Garanti yok: Hiçbir avukat sonuç garantisi veremez. Garanti vaadi meslek kurallarına aykırıdır.
Soruşturma Aşamasında Haklarınız
- Susma hakkı: İfade vermek zorunda değilsiniz. Susmanız aleyhinize yorumlanamaz.
- Müdafi ile görüşme: İfadeden önce avukatınızla görüşebilirsiniz. Görüşme gizlidir.
- Avukatsız kolluk ifadesi: Müdafi olmadan kollukta alınan ifade, hâkim veya mahkeme önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz.
- Yakınlarına haber verme: Gözaltına alınma durumunda yakınlarınıza haber verilmesini isteyebilirsiniz.
- Dosya inceleme: Müdafi dosyayı inceleyebilir. Savcılık istemiyle hâkim kararıyla kısıtlama getirilebilir.
- Delil toplanmasını isteme: Lehinize olan delillerin toplanmasını her aşamada talep edebilirsiniz.
Ayrıntılar için gözaltına alınan kişinin hakları ve savcılığa ifadeye çağrılmak yazılarımıza bakabilirsiniz. Tutuklama kararı verilmişse tutuklama şartları ve tutuklamaya itiraz rehberimiz izlenecek yolu anlatır.
İfade, tutuklama, duruşma veya istinaf. Her aşamanın kendi süresi var. Dosyanızı bir ceza avukatına inceletin.
Danışmanlık ücretlidir. Ücret, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınarak belirlenir.
Duruşmada Ne Olur?
Duruşma kanunda belirlenmiş bir sırayla yürür. Akışı bilmek gerginliği azaltır.
- Yoklama ve kimlik tespitiHazır bulunanlar tespit edilir, kimliğiniz sorulur.
- İddianamenin okunmasıSize yüklenen suç ve dayandığı deliller açıklanır.
- Hakların hatırlatılmasıHâkim, susma hakkınızı ve delil toplanmasını isteme hakkınızı hatırlatır.
- SorguOlayı ve savunmanızı anlatırsınız. Soruları yanıtlamak zorunda değilsiniz.
- Delillerin tartışılmasıTanıklar dinlenir, belgeler okunur, bilirkişi raporları değerlendirilir.
- Esas hakkında beyanSavcı mütalaasını verir, savunma son sözünü söyler.
- HükümMahkeme kararını açıklar. Gerekçeli karar en geç 15 gün içinde yazılır.
Mazeretinizi duruşma gününden önce dilekçeyle bildirin ve belgeleyin. Bildirmeden gelmemek zorla getirme kararı veya yakalama emriyle sonuçlanabilir.
Tanık ve Deliller
- Usulüne uygun çağrıldığı hâlde gelmeyen tanık zorla getirilir. Giderler kendisine yükletilir ve disiplin para cezası verilebilir.
- Tanığın beyanı dosya için önemliyse mahkeme duruşmayı erteleyerek yeniden çağırır.
- Önemli bir tanığın hiç dinlenmemesi eksik inceleme sayılabilir. Bu, istinafta bozma sebebi olabilir.
- Hukuka aykırı yöntemle elde edilen deliller hükme esas alınamaz.
- Lehinize olan tanıkları ve delilleri dilekçeyle mahkemeye bildirmeniz gerekir. Mahkeme resen her delili araştırmak zorunda değildir.
- Bilirkişi raporuna itirazlarınızı süresi içinde yazılı olarak sunun.
Mağdur ve Katılan Olarak Haklarınız
- Şikâyet: Şikâyete bağlı suçlarda süresi içinde şikâyet edilmesi gerekir. Aksi hâlde soruşturma yapılmaz.
- Davaya katılma: Mağdur, suçtan zarar gören ve şikâyetçi, ilk derece yargılaması bitinceye kadar davaya katılabilir.
- Katılanın yetkileri: Delil ileri sürebilir, tanık dinletebilir ve kanun yollarına başvurabilir.
- Takipsizlik kararı: Savcılık dava açmazsa karara karşı itiraz yolu açıktır.
- Uzlaştırma: Kanunda sayılan suçlarda uzlaştırma zorunlu bir aşamadır.
- Adli destek: Bursa Adliyesi’ndeki Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü bilgilendirme ve yönlendirme yapar.
Takipsizlik kararına karşı izlenecek yol için takipsizlik kararına itiraz yazımızı, uzlaştırma kapsamındaki suçlar için uzlaşmaya tabi suçlar rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Kanun Yolları ve Hükmün Kesinleşmesi
- İstinaf ve temyiz başvuru süresi 2 haftadır. Süre gerekçeli kararın tebliğinden işler.
- İstinaf dilekçesi kararı veren ilk derece mahkemesine verilir. Dosya Bursa Bölge Adliye Mahkemesi’ne gönderilir.
- Temyiz dilekçesi, kararı veren bölge adliye mahkemesi ceza dairesine verilir.
- Hüküm kesinleşmeden infaz edilmez. Süresinde yapılan başvuru kesinleşmeyi engeller.
- Mahkûmiyet yerine denetim süresine bağlı bir karar verilmiş olabilir. Koşulları için hükmün açıklanmasının geri bırakılması yazımıza bakın.
- Süreler ve ayrıntılar için ceza davasında istinaf ve temyiz süreleri rehberimizi okuyun.
Bursa’daki İlgili Birimler
- Bursa Adliyesi: Kıbrıs Şehitleri Caddesi, Osmangazi. Ceza mahkemeleri, savcılık ve sulh ceza hâkimlikleri burada.
- Bursa Bölge Adliye Mahkemesi: 11 Eylül Bulvarı, Osmangazi. İstinaf incelemesi yapılır.
- Bursa Barosu: CMK görevlendirme ve adli yardım başvuruları bu birimler üzerinden yürür.
- Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü: Bilgilendirme, kırılgan grup desteği, yargılama destek büroları ve adli görüşme odası.
- Bursa Denetimli Serbestlik Müdürlüğü: Denetimli serbestlik yükümlülükleri bu müdürlükçe takip edilir.
- Adli Tıp Kurumu Bursa Grup Başkanlığı: Adli tıp raporları ve kimya ile morg ihtisas incelemeleri.
- Ceza infaz kurumları: Bursa E Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu. Ayrıca Bursa H Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu.
Cezanın ne kadarının infaz edileceğini denetimli serbestlik ve infaz hesaplama sayfamızdan hesaplayabilirsiniz. İnfaz sonrası sicilin temizlenmesi için adli sicil kaydı nasıl silinir rehberimize bakın. Tüm aşamaların özeti Bursa ceza avukatı rehberi sayfamızdadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Avukata sık sorulan sorular nelerdir ve cevapları nelerdir?
En sık gelen sorular şunlardır. İfadeye avukatsız gidilir mi, dosyam hangi mahkemede görülür, dava ne kadar sürer, duruşmaya gitmezsem ne olur, cezam ertelenir mi. Bu sayfada her birini mevzuat dayanağıyla yanıtladık.
Mahkemede hâkim sanığa ne sorar?
Duruşma belirli bir sırayla yürür. Önce kimlik tespiti yapılır. Sonra iddianame okunur veya anlatılır. Hâkim size yüklenen suçu açıklar, susma hakkınızı ve delil toplanmasını isteme hakkınızı hatırlatır. Ardından sorgunuza geçilir. Hâkim olayın nasıl geliştiğini, iddiayı kabul edip etmediğinizi ve savunmanızı sorar.
Ceza davasında avukat kazanmayı garanti eder mi?
Hayır. Hiçbir avukat sonuç garantisi veremez. Garanti veren bir beyan meslek kurallarına da aykırıdır. Avukatın işi delil durumunu değerlendirmek, usul hatalarını tespit etmek, lehe hükümleri ileri sürmek ve savunmayı zamanında yapmaktır.
Ceza yargılamasında tanığın dinlenmemesi durumunda ne olur?
Usulüne uygun çağrıldığı hâlde gelmeyen tanık zorla getirilir. Giderler kendisine yükletilir ve disiplin para cezası uygulanabilir. Beyanı dosya için önemliyse mahkeme duruşmayı erteler. Tanığın hiç dinlenmemesi eksik inceleme sayılabilir ve istinafta bozma sebebi olabilir.
Avukatsız ifade verebilir miyim?
Çoğu suçta avukat bulundurmak zorunlu değildir. Ancak müdafi hazır bulunmaksızın kollukça alınan ifade, hâkim veya mahkeme önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz. Bu nedenle ifade öncesinde avukatla görüşmek en güvenli yoldur.
Hangi hâllerde devlet bana avukat atar?
Şüpheli veya sanık 18 yaşından küçükse, sağır veya dilsizse ya da kendini savunamayacak durumdaysa müdafi zorunludur. Ayrıca alt sınırı 5 yıldan fazla hapis gerektiren suçlarda baro tarafından müdafi görevlendirilir. Görevlendirme Bursa Barosu’nun CMK birimi üzerinden yapılır.
Zorunlu müdafi ile adli yardım aynı şey mi?
Değildir. Zorunlu müdafi, kanunun saydığı hâllerde ceza dosyasında resen görevlendirilir ve ücret devletten karşılanır. Adli yardım ise maddi durumu yetersiz kişilerin baroya başvurarak avukat talep ettiği ayrı bir sistemdir.
Bursa’da ceza davam hangi mahkemede görülür?
Ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve 10 yıldan fazla hapis gerektiren suçlar ağır ceza mahkemesinde görülür. Diğer suçlar asliye ceza mahkemesinin görevindedir. Bursa merkezde çok sayıda ağır ceza ve asliye ceza mahkemesi faaliyet gösterir.
Sulh ceza hâkimliği hüküm verir mi?
Vermez. Sulh ceza hâkimliği arama, elkoyma ve tutuklama gibi koruma tedbirlerine karar verir. Bu kararlara yapılan itirazları da inceler. Dava açılıp hüküm kurulması onun görevi değildir.
İlçede işlenen suç hangi adliyede görülür?
Kural olarak suçun işlendiği yerin bağlı olduğu adliyede görülür. Bursa merkeze bağlı ilçe adliyeleri Gemlik, Karacabey, Keles, Mudanya, Mustafakemalpaşa, Orhaneli ve Orhangazi’dir. İnegöl ayrı bir adli yargı merkezidir ve İznik ile Yenişehir dosyaları da buraya bağlıdır.
Bursa’da istinaf başvurusu nereye gider?
Bursa Bölge Adliye Mahkemesi’ne gider. 2017’de faaliyete geçmiştir. Yargı çevresinde Bursa, Balıkesir, Bilecik, Çanakkale, Kütahya ve Yalova illeri yer alır. Başvuru dilekçesi kararı veren ilk derece mahkemesine verilir.
Ceza davası ne kadar sürer?
Kesin bir süre söylenemez. Tanık sayısı, bilirkişi incelemesi, tutukluluk durumu ve mahkemenin iş yükü süreyi belirler. Makul sürede yargılanma hakkı Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile korunur. Gereksiz uzamaya karşı hukuki yollar vardır.
Duruşmaya gitmezsem ne olur?
Kural olarak sanık olmadan duruşma yapılamaz. Gelmeyen sanık için zorla getirme kararı veya yakalama emri çıkarılabilir. Geçerli mazeretiniz varsa duruşma gününden önce dilekçeyle bildirmek gerekir.
Mağdurum, davaya katılabilir miyim?
Katılabilirsiniz. Mağdur, suçtan zarar gören ve şikâyetçi, ilk derece yargılaması bitinceye kadar davaya katılma talebinde bulunabilir. Katılan taraf delil ileri sürebilir ve kanun yollarına başvurabilir.
Dosyamı kendim görebilir miyim?
Müdafi soruşturma dosyasını inceleyebilir. Savcılığın istemi üzerine hâkim kararıyla dosya üzerine kısıtlama getirilebilir. Taraflar, dava açıldıktan sonra UYAP Vatandaş Portalı veya e-Devlet üzerinden dosyayı görüntüleyebilir.
Avukatlık ücreti nasıl belirlenir?
Vekâletname ile tutulan avukatta ücret serbestçe kararlaştırılır ancak Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin altında olamaz. Zorunlu müdafilikte ücret devletten karşılanır ve müvekkilden alınmaz.
Soruşturma ve kovuşturma arasındaki fark nedir?
Soruşturma savcılık aşamasıdır. Kolluk ve savcılık delil toplar, kişi şüpheli sıfatını taşır. İddianamenin mahkemece kabul edilmesiyle kovuşturma başlar. Bu aşamada kişi sanık olur ve duruşmalar başlar.
Mağdur desteği için Bursa’da nereye başvurabilirim?
Bursa Adliyesi bünyesinde Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü faaliyet gösterir. Bilgilendirme ve yönlendirme, kırılgan grup desteği ve yargılama destek büroları ile adli görüşme odası bu birime bağlıdır.
Özet: Bursa’da Ceza Yargılaması
- Yargılama soruşturma, kovuşturma ve kanun yolları olarak üç aşamalıdır.
- 10 yıldan fazla hapis gerektiren suçlar ağır ceza mahkemesinin görevindedir.
- Sulh ceza hâkimliği hüküm vermez, koruma tedbirlerine karar verir.
- Belirli hâllerde baro tarafından zorunlu müdafi görevlendirilir.
- Avukatsız alınan kolluk ifadesi doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz.
- İstinaf başvuruları Bursa Bölge Adliye Mahkemesi’nde incelenir.
Bursa’da ceza yargılaması hakkındaki sorularınızı büromuza iletebilirsiniz. Dosyanızın hangi aşamada olduğunu belirtirseniz süreci birlikte planlayalım.
Danışmanlık ücretlidir. Ücret, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınarak belirlenir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilir. Mevzuat değişebilir, somut olayınız için bir avukata danışın.